Zacisze Literackie

Pi�kne ok�adki (3)

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 13 May 2012 10:48:20 +0200

Od razu zwr�ci�y moj� uwag� a po przeczytaniu kr�tkiej notki, o czym s�, z miejsca wyl�dowa�y na li�cie ksi��ek, kt�re koniecznie chc� przeczyta�. Akcja umiejscowiona jest w Polsce lat 20-tych! :-)

��

Nowe na p�ce

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 12 May 2012 14:45:28 +0200

… a raczej na gigantycznym stosie na pod�odze obok okna, bo na p�kach to ju� dawno nic si� nie mie�ci :-/ Nabytki skromne, bo rozs�dek jednak bierze g�r� nad zachciankami. Regularnie kupuj� wi�c tylko seri� Fleszarowej-Muskat oraz od przypadku do przypadku jaki� interesuj�cy mnie przewodnik z serii „Miasta Marze�”. Od �wi�ta wpadnie do koszyka dobra ksi��ka w okazyjnej cenie – „M�yn nad Floss�” G. Eliot uda�o mi si� naby� w outlecie Weltbildu za po�ow� ok�adkowej ceny :-)

Poza tym korzystam z biblioteki – w tym miesi�cu uda�o mi si� upolowa� trzy pozycje widniej�ce na mojej li�cie ksi��ek, kt�re koniecznie chcia�abym przeczyta�.

„Ksi�niczk� deptaku” Marty Sztokfisz, historia Edyty Klein, kt�ra cudem ocalona z warszawskiego getta wkroczy�a na �wiatowe salony i kt�rej �ycie przypomina gotowy scenariusz hollywoodzkiego filmu.

„R�a Sewastopola” K. McMahon wzbudzi�a moje zainteresowanie jak tylko pojawi�a si� na rynku, cho� opinie ma r�ne.

I najwa�niejsza zdobycz – „Przemin�o z wiatrem” – nareszcie! Film ogl�da�am ze sto razy, ksi��ka jest pono� o wiele lepsza i mam cich� nadziej�, �e faktycznie tak jest, bo wi�� z ni� spore oczekiwania…Tylko kiedy ja przeczytam te 1000 stron ;-P

Praca znowu mnie poch�on�a, poza tym czyni� ostatnie przygotowania do operacji oczu. W tym tygodniu mia�am robione specjalistyczne badania i niestety nie wszystko posz�o tak, jak bym sobie tego �yczy�a.:-(((� Okaza�o si�, �e mam za cienk� rog�wk�, co uniemo�liwia skorygowanie ca�ej wady :-( Im wi�cej dioptrii jest do ‘zdj�cia’, tym g��biej trzeba wnikn�� w rog�wk� a �e moja jest cienka, to nie poszalejemy…Poza tym moja ga�ka oczna jest zbyt du�a i za bardzo wyd�u�ona, co te� komplikuje spraw�. Po korekcie zostanie mi max. -1,5 dioptrii ale to i tak dobry wynik. Przy takiej wadzie jest szansa, �e nie b�d� musia�a na sta�e nosi� soczewek/okular�w a jedynie np. do ogl�dania telewizji (kt�rej i tak nie ogl�dam ;-P) no i ostro�� widzenia zdecydowanie si� poprawi. Mo�e nie b�d� widzie� super ostro ale z ca�� pewno�ci� lepiej ni� przy aktualnej wadzie -7 dioptrii, gdzie �wiat jest dla mnie jedn� wielk� kolorow� rozmazan� plam� :-/

Jest jeszcze jeden negatywny aspekt – moja wada b�dzie korygowana metod� LASEK a to oznacza kilkudniowy b�l oczu po operacji. LASIK, kt�ry jest ca�kowicie bezbolesny (podczas operacji usuwa si� cz�� rog�wki wraz z nerwami) by�by w moim przypadku zbyt niebezpieczny – ryzyko powik�a� jest zbyt du�e. Dlatego mo�liwy jest tylko LASEK, przy kt�rym pozostawia si� w��kna nerwowe i dlatego potem potwornie boli. Lekarz w rozmowie dok�adnie wyja�ni� mi wszelkie pozytywne jak i negatywne aspekty tego typu zabiegu i z g�ry uprzedzi�, �e po operacji b�d� mia�a kilka dni wyj�tych z �yciorysu – czy b�d� bola�y, �zawi�y, wyra�nie odczuwalne b�dzie uczucie, jakby co� ostrego dosta�o si� do oka. Nie dostan� �adnych kropel �agodz�cych b�l, bo �le wp�ywaj� na gojenie. Powtarzam sobie, �e wytrzyma�am w �yciu niejeden silny b�l ale przecie� b�l brzucha czy g�owy odczuwa si� zupe�nie inaczej ni� b�l oka :-( Jestem jeszcze um�wiona na symulacj�, podczas kt�rej lekarz poka�e mi jak b�d� widzia�a po zabiegu i jeszcze raz zbada mi rog�wk�, pono� inn� metod�. A potem um�wimy si� na termin operacji. Trzymajcie kciuki!

30 dni z ksi��kami - dzie� 1

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 6 May 2012 17:20:21 +0200

Twoja ulubiona ksi��ka

Na pewno nie b�dzie to jeden tytu�, cho� jest w�r�d nich pewna szczeg�lna pozycja, kt�ra wiele dla mnie znaczy.

Tak w�a�ciwie to mog�abym wymieni� kilkana�cie tytu��w czyli wszystko, co podczas czytania sprawia�o mi ogromn� rado�� i wzbudzi�o taki zachwyt, �e z miejsca wyl�dowa�o w kategorii „ulubione”.

Ogranicz� si� jednak do wskazania kilku ksi��ek, tych najukocha�szych spo�r�d wszystkich ukochanych ;-)

„Madame” Antoniego Libery jest powie�ci�, kt�ra od momentu jej przeczytania (czyli dok�adnie od 2007r) zajmuje zaszczytne pierwsze miejsce w moim prywatnym rankingu ‘najlepszych ksi��ek ever‘ i ma dla mnie bardzo du�e, osobiste znaczenie. Odkry�a przede mn� wrota do niesamowitego �wiata j�zyk�w i obcych kultur i u�wiadomi�a, jak wielki dar posiadam. Pami�tam, �e pod koniec lektury, kiedy w pe�ni dotar�o do mnie jej przes�anie, �zy ciek�y mi ciurkiem po policzkach i d�ugo nie mog�am si� uspokoi�. Chyba po raz pierwszy w �yciu p�aka�am wtedy przy ksi��ce nie ze wzruszenia ale ze szcz�cia.

„Zabi� drozda” Harper Lee ceni� sobie niezmiernie wysoko za zawarto�� merytoryczn� i przes�anie jakie za sob� niesie. To jedna z tych pozycji, kt�r� nale�y zna� i kt�ra powinna by� lektur� szkoln� (wiem, �e jej fragment omawia si� bodaj�e w V klasie szko�y podstawowej ale nie odzwierciedla on g��wnej tematyki ksi��ki a poza tym dzieci w tym wieku nie s� jeszcze w stanie dog��bnie j� zrozumie�). Atticus Finch jest jedn� z tych fikcyjnych postaci, kt�r� nale�a�oby na�ladowa� w �yciu, jest cz�owiekiem godnym podziwu a dla mnie stanowi wielki autorytet moralny (tak tak!).

Kocham tak�e „Miasto �ni�cych Ksi��ek” Waltera Moersa , powie��, kt�rej czytanie specjalnie wyd�u�a�am, aby przyjemno�� z lektury trwa�a jak najd�u�ej. Ceni� sobie w tej ksi��ce niesamowit� erudycj� autora, jego niczym nieskr�powan� wyobra�ni� a przede wszystkim wyra�on� w niej mi�o�� do s�owa pisanego i umiej�tne po��czenie nauki i zabawy, co w efekcie daje gigantyczn� wr�cz frajd� z czytania opisanej historii.

Kolejnym tytu�em z kategorii ulubionych jest „Samotno�� w sieci” Janusza L. Wi�niewskiego, kt�ra ma dla mnie bardzo osobiste znaczenie i przypomina o pewnych wydarzeniach sprzed kilku lat.

Ukochan� histori� mi�osn� jest dla mnie ta przedstawiona w „Dziwnych losach Jane Eyre”. Pami�tam, �e wzbudza�a we mnie tak� silne emocje, �e posiadany przeze mnie wtedy egzemplarz z biblioteki rozerwa�am podczas czytania na p� ;-) Pan Rochester do tej pory jest moim idea�em m�czyzny ;-)

„Lew, czarownica i stara szafa” C.S. Lewisa kocham za niesamowity �wiat Narnii, kt�ry od dzieci�stwa pobudza� moj� wyobra�ni�.

Z typowych poradnik�w psychologicznych ceni� sobie za m�dro�� „Kup kochance m�a kwiaty” Katarzyny Miller oraz „Kochaj siebie a niewa�ne z kim si� zwi��esz” Evy-Marii Zurhorst.

Uwielbiam seri� ‘�wiat Dysku’ Pratchetta i ‘Je�ycjad�’ Musierowicz. Z innych bliskich memu sercu tytu��w wymieni� mog� jeszcze „Upiora w operze” Gastona Leroux, „Sma�one zielone pomidory” Fannie Flagg, "Z�oty kompas" P. Pullmana, „Zapisane na ciele”, „Nami�tno��” oraz „Podtrzymywanie �wiat�a” Jeanette Winterson, „Hohaj” Elizabeth Rynell i pewnie jeszcze kilka innych tytu��w, kt�re w tej chwili nie przychodz� mi do g�owy.

Lista moich ulubionych ksi��ek naturalnie stale si� powi�ksza :-)

30 dni z ksi��kami

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Fri, 4 May 2012 20:44:27 +0200

Prowincjonalna Nauczycielka zainicjowa�a jaki� czas temu na swoim blogu nowe wyzwanie czytelnicze "30 dni z ksi��kami". Tak w�a�ciwie to ci�ko nazwa� to wyzwaniem, jest to raczej rodzaj zabawy, quizu czy kwestionariusza i mimo i� uwa�am cz�� pyta� za �le sformu�owane lub te� zb�dne (kilka mo�na by po��czy� w jedno i doda� par� nowych, ciekawszych pyta�) to postanowi�am przy��czy� si� do zabawy i pog��wkowa� nad odpowiedziami :)

Barbara Ryba�towska "Kuszenie losu"

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Wed, 2 May 2012 21:37:00 +0200

Jaki� czas temu przeczyta�am fragment tej powie�ci w kt�rym� starym numerze „Bluszcza” i natychmiast zapragn�am pozna� j� w ca�o�ci. Okazja trafi�a si� dopiero po ok. dw�ch miesi�cach, kiedy wreszcie – po r�nych zawirowaniach zwi�zanych z tajemniczym zagini�ciem powie�ci w mojej osiedlowej bibliotece – doczeka�am si�, aby m�c j� wypo�yczy�. Ksi��ka jest cieniutka i bior�c pod uwag� ciekawo��, jak� wzbudzi� we mnie przeczytany wcze�niej fragment spodziewa�am si� szybko upora� z lektur�. Okaza�o si� jednak, �e ksi��ka nie do ko�ca by�a tym, czego si� spodziewa�am a tym samym przeczytanie jej zaj�o mi znacznie wi�cej czasu ni� planowa�am.

Narratorem „Kuszenia losu” jest Henryk Nowak, m�czyzna w �rednim wieku, ceniony autor poczytnych powie�ci. Po trudnych do�wiadczeniach zwi�zanych z okresem komunizmu i kilku latach sp�dzonych w wi�zieniu traci tzw. ‘wen�’ i postanawia otworzy� w�asne wydawnictwo, w czym pomaga mu �ona Ewa. Ci�ko jest opisa� w kilku s�owach fabu�� tej kr�tkiej powie�ci, gdy� tak w�a�ciwie niby dzieje si� tu wiele ale s� to wydarzenia ma�o znacz�ce. Henryk spisuje w formie powie�ci swoje �ycie od lat m�odo�ci a konkretnie od momentu poznania w Pary�u pewnej urokliwej Anny a� do jej �mierci jakie� 15-20 lat p�niej. Henryk by� zakochany w Annie, cho� nigdy jej tego uczucia nie wyjawi�. Tajemnicze znikni�cie Anny z Pary�a i daremne pr�by odnalezienia jej przez Henryka rozdzieli�o ich na kilka lat, po kt�rych zupe�nie przypadkiem spotkali si� ponownie na targach ksi��ki, gdzie Anna zg�osi�a si� do wydawnictwa Henryka z pro�b� o wydanie jej powie�ci. Od tego momentu znajomo�� mi�dzy� tym dwojgiem zaczyna si� na nowo. Oboje maj� za sob� trudne do�wiadczenia, w�asne rodziny i mimo i� ��cz�ce ich stosunki nie wykraczaj� poza przyja��, w my�lach Henryka Anna zajmuje czo�owe miejsce.

Ca�a fabu�a jest przybli�eniem los�w Henryka i jego znajomo�ci z Ann�. Czytelnik �ledzi �ycie bohatera, jego drobne sukcesy i pora�ki, trudno�ci zawodowe i rodzinne k�opoty a tak�e wnika w psychik� i najbardziej intymne my�li Henryka czy jego rozterki natury moralnej.

Ksi��k� czyta si� z przyjemno�ci� i bez wysi�ku ale zdecydowanie brakuje jej dynamiki. Niby s� zwroty akcji, ale wywo�ywa�y u mnie raczej kpin�, gdy� wszystkie nieszcz�cia wyra�nie pojawia�y si� w momencie, kiedy mia�o doj�� do przeczytania przez wydawc� (czyli Henryka i jego wsp�lnika) maszynopisu Anny i kt�re tym samym skutecznie to uniemo�liwia�y. Przyznam, �e momentami ogarnia� mnie �miech, bo jeszcze zanim dosz�o do kolejnej tragedii, ja ju� wiedzia�am, �e musi ona nast�pi�, skoro w przeczytanej przeze mnie scenie Henryk mia� wreszcie po raz kolejny zaj�� si� kwesti� Anny i dzie�a jej �ycia.

Poza tym przez ca�� powie�� g�owi�am si�, jak cz�owiek, kt�ry jest wydawc� i – jak mniemam – musi sporo czyta� nie tylko maszynopis�w autor�w ch�tnych do wydania swoich dzie� w jego wydawnictwie ale i generalnie innych ksi��ek aby by� na bie��co z tym, co si� wydaje na rynku, przez 3 lata (!) nie znajduje ani chwili na to, by zapozna� si� z maszynopisem kobiety, kt�ra - jak sam twierdzi - bardzo wiele dla niego znaczy. Wprawdzie nie pracuj� w wydawnictwie ale mo�ecie mi wierzy� na s�owo, �e jestem osob� bardzo zapracowan�, codziennie mam na g�owie tysi�c spraw, borykam si� tak�e z r�nymi problemami natury osobistej i cho� nie zawsze znajduj� si�� i czas na blogowanie to czytam ZAWSZE. Niewa�ne jak bardzo by�abym zapracowana, nie wyobra�am sobie nie czyta� kilka minut dziennie czy to w komunikacji miejskiej czy przed snem w ��ku. Dlatego te� trzyletnie zwlekanie z przeczytaniem maszynopisu jest dla mnie kompletnie niezrozumia�e a usprawiedliwianie tego ‘�yciowymi k�opotami’ wydaje mi si� co najmniej �mieszne.

Kolejn� kwesti�, kt�ra wywo�ywa�a na mej twarzy ironiczny grymas jest j�zyk, jakim pos�uguj� si� bohaterowie „Kuszenia losu”. Barbara Ryba�towska pisze pi�kn�, wysok� polszczyzn�, zdania s� rozbudowane i nierzadko zawieraj� wyrazy pochodzenia obcego, na co dzie� raczej rzadko u�ywane w mowie potocznej. Problem pojawia si� przy dialogach, kt�re pisane tego typu j�zykiem brzmi� sztucznie i zbyt egzaltowanie. Ma�o kto na co dzie� u�ywa w rozmowach z innymi lud�mi tak rozbudowanego stylistycznie j�zyka (bo wyj�tki jednak s�, np. jeden z moich handlowc�w ;-)) . Czasami ogarnia� mnie �miech, bo taki ugrzeczniony spos�b m�wienia typu „� �, bu�k� przez bibu�k�” bardzo przypomina� mi dialogi ze stale wy�miewanego przeze mnie „Klanu” ;-)

Podsumowuj�c jest to przyjemna i odpr�aj�ca lektura po ci�kim dniu, napisana pi�kn� polszczyzn�, ale nie dostarcza wielkich emocji czy wzrusze� i mimo poruszania wa�nych temat�w nie dotyka czytelnika na tyle, by po lekturze zechcia� on poduma� jeszcze chwil� nad tre�ci�.�

Moja ocena: 4/6

Eduardo Mendoza "Wyspa nies�ychana"

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 1 May 2012 22:07:32 +0200

Czytam ksi��ki, kt�rych akcja toczy si� w najr�niejszych zak�tkach �wiata. Poznaj� je wraz z bohaterami danej powie�ci, ogl�dam je ich oczami i albo wzbudza we mnie takie miejsce zainteresowanie albo nie. Jak do tej pory� tylko jedno miasto zdo�a�o w pe�ni zdoby� moje serce w�a�nie dzi�ki literaturze – tym miastem jest Wenecja. Nie wiem czy kiedykolwiek w �yciu b�dzie mi dane je odwiedzi�, mam nadziej� �e tak, bo chcia�abym por�wna moje ‘literackie’ wyobra�enie tego miejsca z tym rzeczywistym. Mam s�abo�� do Wenecji od kiedy przeczyta�am „�mier� w Wenecji” Tomasza Manna (cho� czyta�o mi si� to wyj�tkowo ci�ko) oraz „Nami�tno��” Jeanette Winterson (t� drug� polecam gor�co! Magiczna ksi��ka!). Wenecja kojarzy mi si� z magi�, fantasmagori�, tajemnic�, balem maskowym i oczywi�cie Casanov� ;-)� Eduardo Mendoza wyczarowa� w swojej powie�ci „Wyspa nies�ychana” magiczny obraz Wenecji, miasta o kilkusetletniej tradycji i historii, podupad�ego ale odurzaj�cego swym pi�knem niczym dobre, stare wino.

Fabregas jest wsp�w�a�cicielem podupadaj�cej sp�ki. Praca poch�ania go ca�kowicie, nie ma czasu ani dla rodziny ani dla samego siebie. Pewnego dnia pod wp�ywem impulsu rzuca wszystko i wyrusza w podr�. Niewa�ne gdzie, byleby jak najdalej od problem�w i chaosu, w kt�rym �yje. Fabregas sam nie wie, czego chce, tu�a si� po r�nych krajach a� w ko�cu trafia do Wenecji. Przypadkiem poznaje Mari� Clar�, m�od� dziewczyn�, wenecjank� z urodzenia, kt�ra oprowadza go po swoim rodzinnym mie�cie i opowiada mu o ciekawych zabytkach, postaciach czy legendach zwi�zanych z Wenecj�. Fabregas jest zafascynowany dziewczyn�, zwiedzanie miasta ma�o go poci�ga, zgadza si� na codzienne wycieczki tylko po to, aby m�c ponownie spotka� si� z dziewczyn�. Maria Clara pojawia si� tak samo tajemniczo jak znika, z pocz�tku niewiele m�wi o sobie ale wraz z rozwojem fabu�y czytelnik dowiaduje si� wi�cej o niej samej i jej dziwacznej rodzinie. Ta znajomo�� odmieni �ycie Fabregasa, kt�ry pod koniec powie�ci znajdzie chyba wreszcie to, za czym pod�wiadomie w �yciu t�skni�.

Je�li chodzi o fabu�� to jest ona nieskomplikowana, brak w powie�ci wartkiej akcji, napi�cia czy dreszczyku emocji. Zauwa�y�am, �e w wielu recenzjach pojawia si� zarzut, i� ksi��ka jest nudna, bohater nieciekawy a jego niezdecydowanie, miotanie si� ci�gle w tym samym miejscu trudne do zrozumienia. Rzeczywi�cie, dzieje si� tutaj niewiele, pierwsza po�owa ksi��ki to w�a�ciwie spacery Fabregasa i Marii Clary po Wenecji i zwiedzanie zabytk�w, dopiero w drugiej po�owie autor wprowadza w�tki zwi�zane z rodzin� dziewczyny, kt�re mog� bardziej przyku� uwag� czytelnika.

Mendoza stworzy� powie��, kt�r� nale�y smakowa� powoli, strona po stronie delektowa� si� pi�knem magicznego miasta i jego legend. To nie jest ksi��ka do �apczywego poch�aniania w celu dostarczenia sobie rozrywki w postaci trzymaj�cej w napi�ciu fabu�y. W�tek dotycz�cy pobytu Fabregasa w Wenecji i jego tajemniczej znajomej s� bowiem tylko pretekstem do ukazania pi�kna i magii otaczaj�cego ich miasta. To Wenecja jest pierwszoplanowym bohaterem tej ksi��ki, jej niezwykli mieszka�cy, pe�ne sekret�w zak�tki i niesamowite, momentami zahaczaj�ce o ba�niowo�� legendy. Mendoza jest cudownym gaw�dziarzem, maluje za pomoc� s�owa niezwykle plastyczne obrazy miasta a opowiadane przez niego historie zwi�zane z Wenecj� i jej mieszka�cami wci�gaj� niczym najlepszy krymina�. Mnie ten brak szalonych zwrot�w akcji zupe�nie nie przeszkadza�, opowie�ci dotycz�ce historii miasta poch�on�y mnie do reszty i mimo p�nej godziny czasami ci�ko by�o od�o�y� ksi��k� by wreszcie p�j�� spa� ;-)

Pod koniec lektury zacz�am si� zastanawia�, czy ta ksi��ka zawiera jakie� przes�anie? Odnios�am wra�enie, �e autor chcia� co� przekaza� swoim czytelnikom, tylko co? Patrz�c na �ycie Fabregasa przed udaniem si� w podr� i na to, czego do�wiadczy� po przyje�dzie do Wenecji nasuwa si� wniosek, �e Mendoza jest zwolennikiem smakowania �ycia, niegonienia za karier� i s�aw�, zdaje si� by� propagatorem umiej�tno�ci dostrzegania pi�kna dooko�a nas, docenienia tradycji.

Nie czyta�am zbyt wielu ksi��ek Mendozy, ta jest zaledwie trzeci� ale podoba�a mi si� najbardziej. O ile poprzednimi powie�ciami/opowiadaniami jako� niespecjalnie uda�o si� Mendozie zdoby� moj� sympati�, tak „Wyspa nies�ychana” rzuci�a na mnie magiczny urok i ca�kowicie zaw�adn�a mym sercem.

Moja ocena: 5/6

Jak literatura pomaga w znalezieniu pracy

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Fri, 27 Apr 2012 20:27:09 +0200

Dzisiaj kr�tka notka z przymru�eniem oka ;-)

U�mia�am si� dzisiaj na firmowym angielskim (moja firma funduje swoim pracownikom administracji kursy angielskiego). �wicz�c gramatyk� mieli�my np. opowiedzie� grupie co lub kto widziany/spotkany po raz pierwszy wywar� na nas takie wra�enie, �e nigdy tej sytuacji nie zapomnimy. Jedna z kole�anek (asystentka zarz�du, kt�ra by�a obecna podczas mojej rozmowy kwalifikacyjnej dwa lata temu) stwierdzi�a, �e do tej pory pami�ta spotkanie ze mn�, bo opowiadaj�c o sobie wspomnia�am wtedy m.in., �e interesuj� si� literatur� i czytam Goethego. Tak si� pono� wyr�nia�am na tle innych kandydat�w, �e dwa dni p�niej szykowa�am si� ju� do nowej pracy.

W �yciu bym nie wpad�a na to, �e to w�a�nie dzi�ki Goethemu zdoby�am prac�. Zawsze by�am �wi�cie przekonana, �e zadecydowa�o o tym moje (czasami wr�cz bezczelnie) wysokie poczucie w�asnej warto�ci. Mo�e aby dosta� podwy�k� powinnam teraz przy jakiej� okazji wspomnie�, �e potrafi� wyrecytowa� „Lorelei” Heinego z pami�ci ;-)

Pisz� to wszystko z przymru�eniem oka oczywi�cie, niemniej jednak cieszy mnie fakt, �e dziwne upodobania czytelnicze, cho�by w minimalnym stopniu ale jak wida� przynosz� czasem w �yciu korzy�ci :-)

Andrzej Bursa "Ogr�d Luizy"

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 16 Apr 2012 20:06:04 +0200

W czerwcu najpi�kniej ogr�d zakwita Luizy
Kt�rego nieistnienie zabija jak top�r
Zawieszony na t�czy pod gwarancj� wizji
Roz�arza si� w ol�nienie purpurowych kopu�
W czerwcu najpi�kniej ogr�d zakwita Luizy

Luiza kt�rej lekko�� gracja i swoboda
Metal z r� a krzemie� z ob�okiem kojarzy
Biega bezbronna w ciemnych lewadach ogrodu
Serca wyryte w korze maj�c na swej stra�y
Luiza kt�rej lekko�� gracja i swoboda

Kawalkada d�browy czujno�� sarnich blask�w
Gam� �miechu Luizy powtarza gdy ona
Rozrzucaj�ca w�os�w rozgwiazd� na piasku
Poddaje nagie gard�o �miechem zwyci�ona
Kawalkada d�browy czujno�� sarnich blask�w

�ask� Luizy mo�e zdoby� tylko m�stwo
Pewno�� rzutu i nerw�w szale�cze napi�cie
Zwyci�zco umazany g�st� krwi� zwierz�c�
Przynie� jej lwi� paszcz�k� i serce �ab�dzie
�ask� Luizy mo�e zdoby� tylko m�stwo

Prostot� tajemnicy ogrodu Luizy
Labirynt�w i altan puszcz i klomb�w kwietnych
Ptaszarni i rykowisk gon�w gazel chy�ych
Poj�� potrafi tylko prawy i szlachetny
Prostot� tajemnicy ogrodu Luizy

Kt�rego nieistnienie zabija jak top�r
Realno�ci� �miertelnych poczekalni ziemi
Przekl�ty rojeniami dzieci i idiot�w
Wydrwiony mgie� nonsensem ginie w neurastenii
Kt�rego nieistnienie zabija jak top�r

"Nie wszystek umr� mo�e..." - �ycie i tw�rczo�� Aleksandra Puszkina (cz.4)

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 15 Apr 2012 15:11:52 +0200

Link do cz.3

Lata 30-te XIXw. nie przynosz� ju� �adnych istotnych zmian czy prze�om�w w rozwoju artystycznym poety, jest to bardziej okres podsumowa�, dokonywania ‘literackiego bilansu’. W �yciu prywatnym wielomiesi�czne starania o r�k� Natalii Gonczarowej wreszcie zostaj� uwie�czone sukcesem. Poeta �eni si� z ni� 18. lutego 1831r� i wkr�tce te� przenosi si� z �on� na sta�e do Petersburga. Rozpoczyna si� wtedy tzw. drugi okres petersburski, obfituj�cy w liczne zmiany w �yciu osobistym poety, kt�ry musi sprosta� nie tylko nowym obowi�zkom m�a i ojca ale i stawi� czo�a trudno�ciom materialnym oraz coraz cz�stszym komplikacjom w po�yciu ma��e�skim.�

Zaostrzenie si� sytuacji konfliktowych ze �rodowiskiem artystycznym oraz z samym carem, jak i wzrost nastroj�w opozycyjnych czy szczeg�lne wydarzenia w �yciu politycznym Europy (rewolucja lipcowa we Francji, sierpniowa w Belgii, wybuch powstania listopadowego w Warszawie, bunty ch�opskie w Rosji podczas epidemii cholery) kierowa�y uwag� Puszkina przede wszystkim w kierunku rozmy�la� nad histori� i przysz�o�ci� Rosji i Europy. Zainteresowanie biegiem historii i jej wp�ywem na generacj� zaowocowa�y skupieniem si� na badaniach historycznych (m.in. nad czasami Piotra I czy powstaniem Pugaczowa), z czego narodzi� si� potem ‘Je�dziec Miedziany” czy „C�rka kapitana”. W celu �atwiejszego dost�pu do materia��w archiwum pa�stwowego Puszkin na nowo rozpocz�� s�u�b� w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i otrzyma� prawo badania niedost�pnych materia��w archiwalnych z XVIII wieku a w po�owie 1833r. wyjecha� odwiedzi� regiony, gdzie rozgrywa�y si� wypadki z czas�w powstania Pugaczowa czyli Ni�ni Nowogr�d, Kaza� czy Orenburg.

W liryce tego okresu silnym echem odbi�o si� przede wszystkim powstanie listopadowe oraz wojna polsko-rosyjska 1831r. Po zaj�ciu Warszawy pojawi�a si� broszura, w kt�rej znalaz�y si� dwie ody Puszkina: „Oszczercom Rosji” i „Rocznica Borodina”. W tej pierwszej zwraca� si� do polityk�w francuskich wyst�puj�cych w obronie Polski sugeruj�c, �e jest to „S�owian sp�r, rodzinny sp�r domowy” i jest tylko i wy��cznie wewn�trzn� spraw� Rosji. Puszkin nie by� entuzjast� polskiego zrywu, dziwi�o go niezwyk�e poparcie dla Polski ze strony niekt�rych post�powych k� Europy, ba� si� wybuchu wi�kszej wojny, kt�ra zagrozi�aby pot�dze Rosji. Jego niezwykle patriotyczne wiersze zwi�zane z tym wydarzeniem spotka�y si� z entuzjastycznym przyj�ciem ze� strony dworu carskiego i Rosjan, z drugiej strony budzi�y w ludno�ci niesmak jako wyraz serwilizmu i pochlebstwa dla rz�du. Nie mo�na jednak powiedzie�, aby Puszkin by� jednoznacznie wrogo nastawiony wobec Polak�w. Przeczy� temu jego stosunek do Ko�ciuszki („Na Bu�haryna”), kontakty z malarzem Aleksandrem Or�owskim czy przyja�� z Mickiewiczem. Poza tym w poezji Puszkina nie ma nigdzie dowod�w na to, by pochodzenie danego cz�owieka przes�ania�o poecie jego autentyczn� ludzk� warto��. Mickiewicza ceni� sobie wyj�tkowo, zreszt� nie bez powodu umie�ci� go w napisanym przez siebie w 1830r „Sonecie” w�r�d najwybitniejszych przedstawicieli w�a�nie tego gatunku. Tak�e w „Urywkach z podr�y Oniegina” mo�na znale�� posta� najwi�kszego polskiego wieszcza jako natchnionego �piewaka. Po 1833r, kiedy do r�k Puszkina trafi�a III cz�� „Dziad�w” wraz z wierszem „Do przyjaci� Moskali”, w kt�rym odczyta� iluzje do swojej postawy wobec powstania, odpowiedzia� na mickiewiczowskie rozumienie dziej�w Rosji s�ynnym „Je�d�cem Miedzianym”, zawieraj�cym relacje mi�dzy jednostk� a histori�, racj� cz�owieka a racj� pa�stwowo�ci. W 1834r Puszkin po�wi�ci� Polakowi wiersz „By� tu �r�d nas”, w kt�rym wraca pami�ci� do pobytu Mickiewicza w Rosji, nazywa go poet� „natchnionym �ask� nieba”, marz�cym o zgodzie mi�dzy oba narodami. W drugiej cz�ci wiersza zarzuca jednak autorowi porzucenie wznios�ych idea��w i g�oszenie nienawi�ci, jednak z drugiej strony rozumia� poniek�d b�l Mickiewicza, kt�ry mia� prawo op�akiwa� tragedi� swojej ojczyzny, tote� Puszkin nigdy nie og�osi� wiersza drukiem.

Ostatnie lata �ycia Puszkina to tak�e okres, w kt�rym w liryce poety dominuje refleksyjno�� i opisowo��. Wida� to szczeg�lnie w dw�ch ostatnich wierszach na rocznic� otwarcia liceum w Carskim Siole: „Ilekro� znowu, jak co rok” (1831) oraz „By� niegdy� czas: m�odzie�cze nasze �wi�to” (1836). W obu wierszach Puszkin przedstawi� losy przyjaci� ze szkolnej �awy jako losy pokolenia po��czonego wsp�lnym do�wiadczeniem historycznym, szczeg�lnie naznaczonego przez bieg dziejowy.

Kwestia up�ywaj�cego czasu i zwi�zane z ni� pytania egzystencjalne od zawsze przewija�y si� przez utwory Puszkina i tak�e w ostatniej fazie jego tw�rczo�ci odnajdujemy pr�by pogodzenia si� z up�ywem czasu i zmianami jakie ze sob� niesie. Zar�wno cz�owiek jak i �wiat s� wi�c ujmowane nie statycznie ale w ich nieustannej zmienno�ci, jako ulotna chwila, kt�ra znika r�wnie szybko jak si� pojawi�a („Do ***” 1832, „Gdyby nie mgliste upragnienie” 1833).

Jednak najistotniejsze kwestie zwi�zane z czasem dotycz� zwi�zku mi�dzy przesz�o�ci�, chwil� obecn� a przysz�o�ci�. Prawie 10 lat po swoim przymusowym zes�aniu do wsi Michaj�owskoje Puszkin ponownie odwiedzi� rodzinne strony. Zmiany jakie zasz�y tam od jego ostatniej wizyty sk�oni�y go do napisania przepi�knego wiersza „…Znowu odwiedzi�em” (26.09.1835), opieraj�cego si� na zestawieniu wspomnie� z chwil� bie��c�, ‘wtedy’ i ‘teraz’. Podmiot liryczny jest cz�owiekiem �wiadomym nieuchronno�ci przemijania i zmian, w pokorze poddaje si� temu naturalnemu prawu. Przepi�kne jest metaforyczne przyr�wnanie trzech sosen do modelu rodziny sugeruj�ce czytelnikowi naturalne prawo zmiany pokole� a tak�e refleksja dotycz�ca wci�� ywej pami�ci o nas i o przesz�o�ci w pokoleniach potomnych. To dzi�ki nim to, co minione nadal mo�e trwa�, by� niezniszczalne i wieczne.

Autor podejmowa� te� pr�by na�ladowania staro�ytnych , w kt�rych odtwarza� harmonijno�� poezji greckiej („Gorzko m�odzie�ca karci�a dziewa �r�d szloch�w zazdro�ci” 1835, „Do rze�biarza” 1836).

P�ne wiersze charakteryzuje ponowne zwr�cenie si� ku problematyce konfliktu pomi�dzy jednostk� a zbiorowo�ci�. Ponownie wa�ny staje si� da Puszkina cz�owiek w jego spo�ecznym istnieniu, szczeg�lnie cz�owiek obdarzony rozwini�t� �wiadomo�ci� i wra�liwo�ci�, �yj�cy w nieprzychylnych mu warunkach, niezrozumiany przez spo�ecze�stwo. Podmiot liryczny w tych wierszach dusi si� w atmosferze, w kt�rej przysz�o mu �y�, usi�uje wyrwa� si� z zakl�tego kr�gu ale jednocze�nie ma �wiadomo��, �e wszelkie jego dzia�ania s� daremne. Niezgoda na otaczaj�cy go �wiat w po��czeniu z niemo�no�ci� wyrwania si� z niego nadaj� p�nej liryce Puszkina bardzo pesymistyczne i dramatyczne tony.

W epoce romantyzmu popularnym motywem by�a ucieczka od �wiata i wrogo nastawionych ludzi w ob��d, w szale�stwo, bo pozwala�a na ca�kowite odci�cie si� od spo�ecznych konwenans�w, od trywialno�ci �wiata zewn�trznego, zapewnia�a absolutn� wolno��. Puszkin nigdy nie gloryfikowa� tej postawy, cho� w jego tw�rczo�ci wida� �lady zainteresowania tym tematem („Je�dziec Miedziany”, „Dama Pikowa” 1833). Jego podmiot liryczny jest natomiast cz�owiekiem osamotnionym, zm�czonym psychicznie i g��boko cierpi�cym. �wiadomie dystansuje si� od rzeczywisto�ci i szuka wsparcia i ratunku w zespoleniu z odwiecznymi, og�lnoludzkimi warto�ciami. Je�li wzi�� pod uwag� ca�� tw�rczo�� Puszkina, w kt�rej poeta wyra�nie g�osi� afirmacj� �wiata, postaw� spo�eczn�, zaanga�owan� w �wczesne problemy narodowe, to takie nag�e odwr�cenie si� od �wiata, zamkni�cie w sobie nabiera szczeg�lnie dramatycznego wyrazu. Takim krzykiem rozpaczy cz�owieka bezsilnego, szukaj�cego zespolenia z odrzucaj�c� go zbiorowo�ci�, pragn�cego �y� rytmem swoich czas�w jest wiersz „Z Pindemonte” (1836). Podmiot liryczny jest g��boko rozczarowany daremno�ci� podejmowanych przez siebie dzia�a�, kt�re doprowadzi�y go do zupe�nego zoboj�tnienia i do zw�tpienia w sens obowi�zuj�cych warto�ci, za kt�rymi stoi jedynie pustka. Jako dla jednostki my�l�cej, kt�ra posiad�a pewn� wiedz� o prawdzie moralnej i kt�r� to wiedz� chce dzieli� si� ze zbiorowo�ci�, jest szczeg�lnie bolesny fakt, �e wiedza ta jest og�owi nie tyle niedost�pna i niezrozumia�a co zwyczajnie niepotrzebna. Odzwierciedla to utw�r „Pielgrzym” (1835), w kt�rym bohater wyrzeka si� �wiata, z kt�rym nie mo�e znale�� wsp�lnego j�zyka i ucieka w poszukiwaniu swojego idea�u. Jednak pomimo odtr�cenia i niezrozumienia przez spo�ecze�stwo Puszkin nadal trwa� przy swoim programie artystycznym, nie nagina� go do gust�w i pogl�d�w og�u tylko konsekwentnie podkre�la� prawo artysty do swobody tw�rczej i kierowania si� w�asnym rozumieniem pi�kna.

Pod koniec �ycia Puszkin odnalaz� mo�liwo�� przezwyci�enia konfliktu ze zbiorowo�ci� poprzez odniesienie perspektywy do przysz�o�ci, co nadawa�o g��bszy sens dzia�alno�ci tw�rcy. Nawi�zuj�c do horacja�skiego motywu nie�miertel no�ci poezji pisa�, �e jego dzie�o wznosi si� ponad �wiatem materialnym i kiedy� zyska powszechne uznanie i nie�miertelno�� tak�e u tych, kt�rzy nie s� jeszcze gotowi na prawd� a w sercach potomnych budzi� b�dzie wdzi�czno�� za opiewanie warto�ci najwy�szych, wiecznych i niezniszczalnych („D�wign��em pomnik sw�j, nie trudem r�k ciosany” 1836). Podkre�la� konsekwentne trzymanie si� niezale�no�ci serca i umys�u, prawdy nie wszystkim jeszcze zrozumia�ej, kt�ra w dalekiej przysz�o�ci doprowadzi do upragnionego zespolenia z narodem a nawet ca�� ludzko�ci�.� �

Sfera prywatna pod koniec �ycia poety tak�e naznaczona by�a dramatyzmem. W 1834r. Puszkin otrzyma� tytu� kamer-junkra (najni�sza godno�� na dworze cara), co przy wzrastaj�cych w poecie opozycyjnych nastrojach wobec dworu i sfer arystokratycznych stanie si� przyczyn� p�niejszej tragedii �ycia rodzinnego i doprowadzi do �mierci poety. Na lata te przypad�y tak�e plany wydawania czasopisma, uwie�czone cz�ciowym sukcesem dopiero w roku 1836, kiedy to drukiem ukaza�y si� 4 tomy almanachu „Sowriemiennik”.

Ostatni rok �ycia poety jest szczeg�lnie ci�ki, nie tyle przez wzgl�d na zachwian� pozycj� jako profesjonalnego pisarza w kr�gach petersburskiej arystokracji co przez policzek wymierzony mu jako m�owi w zwi�zku z opini� o stosunkach ��cz�cych jego �on� Natali� z carem Miko�ajem I. Natalia Puszkina od kiedy zosta�a przedstawiona na dworze carskim sta�a si� ozdob� wszystkich petersburskich bal�w i wywo�a�a tak�e zainteresowanie u samego cara. Puszkin zmuszony by� do prowadzenia intensywnego �ycia towarzyskiego i utrzymywania kontakt�w towarzyskich z tzw. wy �szymi sferami, co po pewnym czasie sta�o si� dla niego niezno�ne, poza tym by� na wiele sposob�w upokarzany przez cara, kt�ry wielokrotnie udziela� mu po�yczek na sp�acenie d�ug�w. Ca�� sytuacj� komplikowa� dodatkowo fakt, �e baron George d’Anthes, francuski emigrant i rojalista pa�a� siln� nami�tno�ci� do Natalii, co na tyle g��boko ugodzi�o w dum� Puszkina, �e ten w obronie swego honoru zacz�� d��y� do definitywnego zako�czenia tego konfliktu. W 1836r. rozpowszechniono w towarzyskich kr�gach Petersburga paszkwil na Puszkina. O zainicjowanie tej akcji poeta pos�dza� holenderskiego pos�a Heeckerena, przybranego ojca d’Anthesa i wyzwa� go na pojedynek. Konflikt ten zosta� wprawdzie chwilowo za�agodzony przez ma��e�stwo d’Anthesa z siostr� Natalii, Katarzyn� Gonczarow�, jednak sytuacja wraca szybko do punktu wyj�cia i w dniu 27.01.1837r dochodzi w ko�cu do pojedynku Puszkina z d’Anthesem, w kt�rym poeta zostaje �miertelnie ranny. W dwa dni p�niej, 29.01.1837r. Puszkin umiera po ci�kich cierpieniach. Cia�o poety przewieziono w po�piechu i bez rozg�osu do guberni pskowskiej, gdzie w obecno�ci nielicznych os�b z s�siedztwa, przedstawicieli miejscowych w�adz oraz przyjaciela poety Aleksandra Turgieniewa i wiernego s�ugi starca Nikity Koz�owa pochowano poet� w klasztorze Swiatogorskim w pobli�u wsi Michaj�owskoje.

Hanna Kowalewska "G�ra �pi�cych w�y"

weisse_taube@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 7 Apr 2012 19:49:00 +0200

Zazwyczaj bywa tak, �e po sukcesie pierwszej powie�ci trudno jest pisarzowi podczas tworzenia nast�pnych ksi��ek osi�gn�� ten sam wysoki pu�ap co przypadku debiutu. Kolejne powie�ci wydaj� si� ju� nie tak odkrywcze, nie takie �wie�e. Hanna Kowalewska zdaje si� zaprzecza� tej teorii, gdy� po przeczytaniu drugiej cz�ci cyklu o Zawrociu jestem zachwycona jeszcze bardziej ni� po debiucie (kt�ry jednak nadal uwa�am za bardzo dobry) i ciesz� si�, �e autorce uda�o si� utrzyma� – a nawet podnie�� – poziom pisarski, kt�ry zaprezentowa�a w „Tego lata, w Zawrociu” .

„G�ra �pi�cych w�y” jest kontynuacj� tej powie�ci i cho� nawi�zuje w pewien spos�b do wydarze� z cz�ci poprzedniej, to spokojnie mo�na j� przeczyta� bez znajomo�ci pierwszej cz�ci cyklu. Fabu�a jest osnuta wok� rodzinnych tajemnic g��wnej bohaterki, kt�ra usi�uje dowiedzie� si� co� wi�cej na temat swojego ojca, kt�ry zgin�� w wypadku samochodowym kiedy Matylda by�a jeszcze ma�ym dzieckiem. Dlaczego pami�� po ojcu zosta�a zupe�nie wymazana a pr�by rozm�w na jego temat ko�cz� si� zawsze wymownym milczeniem lub usilnymi pr�bami zmiany tematu? Co tak naprawd� zdarzy�o si� w przesz�o�ci i dlaczego ma tak niszcz�cy wp�yw na rodzinne stosunki w domu bohaterki? Matylda odkryje w ko�cu prawd� i podobnie jak w pierwszej cz�ci cyklu, odmieni ona znacz�co jej �ycie. Samego dworku w Zawrociu jest tutaj niewiele, akcja dzieje si� w kilku innych miejscach Polski (Matylda poszukuj�ca rozsianej po ca�ym kraju rodziny ojca i os�b zwi�zanych z wypadkiem) by osi�gn�� sw�j fina� na zje�dzie rodzinnym w�a�nie w zawrocia�skim domu.

Je�li kto� po przeczytaniu „Tego lata, w Zawrociu” odczuwa� pewien niedosyt spowodowany niewielk� obj�to�ci� powie�ci czy te� niezbyt szeroko nakre�lonymi niekt�rymi w�tkami, powinien by� usatysfakcjonowany drug� cz�ci� cyklu. Pierwsza cz�� by�a tylko zal��kiem, pewnego rodzaju ‘wprawk�’ literack�, maj�c� pokaza� �e autorka faktycznie ma talent a pe�ni� swych mo�liwo�ci pokaza�a w znacznie obszerniejszej, obfituj�cej w wi�ksz� ilo�� w�tk�w cz�ci drugiej. Styl pozosta� ten sam – nadal mamy do czynienia z pi�kn� wysok� polszczyzn�, j�zykiem bardzo plastycznym i sugestywnym, tworz�cym niepowtarzalny klimat w powie�ci. Warto r�wnie� wspomnie�, �e Kowalewska doskonale opanowa�a warsztat pod wzgl�dem psychologicznych motywacji postaci, nawet ma�o znacz�ce, przypadkowe figury pojawiaj�ce si� na kartach powie�ci nie s� papierowymi postaciami chwilowo zape�niaj�cymi luk� w fabule ale lud�mi z krwi i ko�ci, dzia�aj�cymi w taki a nie inny spos�b z konkretnych powod�w wynikaj�cych z takiej a nie innej psychologii postaci.

Pod wzgl�dem budowy ksi��ka przypomina „Tego lata, w Zawrociu” - sk�ada si� z kilkudziesi�ciu rozdzia��w podzielonych dodatkowo na kr�ciutkie podrozdzia�y, co sprawia, �e powie�� czyta si� szybko i sprawnie.

Zacz�am tak�e dostrzega� coraz wi�cej podobie�stw pomi�dzy Matyld� a mn� – poza fizycznym podobie�stwem cechuje nas ten sam zdrowy dystans do �wiata okraszony odrobin� niepokorno�ci oraz lekkie podej�cie do tzw. ‘obyczajno�ci’. Obie jeste�my w swoich rodzinach ‘na przyczepk�’, nie mie�cimy si� w familijnych celebracjach, �wiadomie uciekamy przed pr�bami wt�oczenia nas w ramy �ycia rodzinnego.

Nie jest to ksi��ka bez wad – mo�na by przyczepi� si� cho�by do tego, �e Matylda zbyt szybko i zbyt �atwo odnajduje to, czego szuka, wystarczy tylko otworzy� ksi��k� telefoniczn� a pierwszy napotkany adres i telefon okazuj� si� by� tymi w�a�ciwymi. Nie stanowi to jednak dla mnie wi�kszego problemu, bo przyjemno�� z obcowania z pisarstwem Kowalewskiej jest tak wielka, �e przy�miewa tego typu drobnostki. �

Na koniec dodam, �e bardzo spodoba� mi si� tytu� przedostatniego rozdzia�u „Przelot motyli”. Brzmi niesamowicie :-) R�wnie� sam tytu� powie�ci uwa�am za niezwykle trafny i oddaj�cy charakter fabu�y.

Je�li nie mieli�cie jeszcze okazji zapozna� si� z proz� Hanny Kowalewskiej, to gor�co zach�cam. Okre�li�bym jej ksi��ki jako czytad�a z wysokiej p�ki, z doskonale nakre�lonymi portretami psychologicznymi, ciekaw� fabu�� i napisane przepi�knym sugestywnym j�zykiem. W "G�rze �pi�cych w�y" autorka porusza dodatkowo kwesti� to�samo�ci narodowej, poczucia zagubienia i osamotnienia w wyniku przykrych kolei losu, roli rodziny i przywi�zania, poczucia przynale�no�ci do kogo� lub cho�by czego� jako jeden z najwa�niejszych determinant�w �ycia ludzkiego. Pisze o tych kwestiach pi�knie i m�drze, zdecydowanie warto si� z t� pozycj� zapozna�.

Moja ocena: 5/6